You are using an outdated browser. For a faster, safer browsing experience, upgrade for free today.

Loading...


TVP 1
TVP 2
Polsat
TVN
TV 4
PULS
PULS 2
TVN 7
TV 6
Super Polsat
Stopklatka TV
Eska TV
TTV
Polo TV
ATM Rozrywka
TV Trwam
Fokus TV
TVP ABC
TVP Kultura
TVP Sport
TVP Info
TVP Historia
TVP Seriale
TVP HD
TVN Style
TVP Polonia
Tele 5
Korona królów. Jagiellonowie. Taka historia - odc. 32

TVP Polonia - 2023-12-28 16:00

telenowela dokumentalna

Unia w Horodle, kto z kim i dlaczego? Wbrew powszechnym opiniom, w Krewie nie podpisano unii, o czym mówiliśmy już w jednym z odcinków "Takiej historii". Jednakże Koronę i Litwę łączyły różne wspólne projekty, sojusze oraz układy. Władysław Jagiełło i Witold także przechodzili przez różne etapy współpracy, od konfliktów po pełne wzajemne poparcie. Dlatego co kilkanaście lat ich wstępne porozumienie było odnawiane, a związki między oboma krajami zacieśnianie. W 1401 roku w Radomiu wypracowano kompromis, który zakładał, że Witold jest dożywotnim wielkim księciem litewskim, a Litwa jest samodzielnym państwem, choć pod zwierzchnictwem Jagiełły. Porozumienia między władcami zostały potwierdzone przez zebranych panów litewskich i polskich. Stwierdzono także, że w wypadku bezpotomnej śmierci Jagiełły, nowego polskiego króla wybierze polska szlachta, ale w porozumieniu z panami litewskimi. Litwini wystawili analogiczny dokument tego roku w Wilnie i określany on jest unią wileńsko - radomską. Bitwa pod Grunwaldem i pokój toruński zmieniły sytuację. Krzyżacy co prawda zgodzili się, by Żmudź pozostała w rękach litewskich, ale po śmierci Witolda i Jagiełły miała wrócić do Zakonu. Wspólne zwycięstwo pokazało korzyści z sojuszu polsko - litewskiego. Litwini jednak chcieli, żeby relacje te były relacjami równorzędnych partnerów. W 1413 roku, w miejscowości Horodło nad Bugiem, doszło do podpisania kolejnego porozumienia. Wystawiono trzy dokumenty: jeden wspólny Jagiełły i Witolda, drugi podpisany przez 47 panów i szlachty polskiej oraz trzeci podpisany przez 47 panów i bojarów litewskich. Dokumenty panów polskich i litewskich były dosyć ogólne. Zapisano w nich zobowiązania dotyczące wzajemnej pomocy przeciwko wrogom, a także zastrzeżenie, że nie wypowie się wojny bez zgody drugiej strony. Ponadto w dokumencie panów polskich i litewskich informowano o adopcji herbowej, czyli o przyjęciu litewskich bojarów do polskich rodów szlacheckich. Najważniejszym dokumentem horodelskim był ten, który wspólnie wystawili władcy. Zawierał wszystkie warunki porozumienia i współpracy polsko - litewskiej, a także wykaz różnych wolności i przywilejów dla litewskich bojarów, wyłącznie katolików. Zagwarantowano Litwie osobne państwo i własnego księcia, także po śmierci Witolda. Były dwie znaczące różnice. Tron litewski był elekcyjny, a tron polski dziedziczny w ramach dynastii. Polacy musieli uznać kandydata na wielkiego księcia litewskiego za godnego. Kandydat na tron polski powinien uzyskać litewskie poparcie. W Horodle ustalono też, że na Litwę wprowadza się urzędy ziemskie istniejące już w państwie polskim, jak wojewodowie i kasztelanowie. Przywilej ten dotyczył jednak tylko rodzin przyjętych do herbów polskich. Wyboru litewskich bojarów dokonał książę Witold, ale za zgodą Jagiełły, a Polaków wybrał król, więc w większości były to osoby blisko związane z dworem. Na przykład arcybiskup gnieźnieński Mikołaj Trąba przyjął do swego rodu Trąby Krystyna Ościka, protoplastę późniejszych Radziwiłłów.

wstecz